NÖROGELİŞİMSEL PROBLEMLER

Nörogelişim süreci çocuklarda belirlenen ya da belirlenemeyen nedenlerden dolayı gecikebilir. Gelişim gecikmeleri çocukta belli bir yaşa kadar gözlemlenip sonrasında yaşıtları ile paralellik sergileyebilir ya da gelişim gecikmeleri sonlanmayabilir.

Gelişim gecikmelerinin sonlanıp sonlanmayacığının en önemli belirleyici faktörü tanılama yöntemleridir.Merkezi sinir sisteminde, periferik sinir sisteminde veya her iki sistemde de oluşan biyolojik yapı sorunları gelişim gecikmelerinin sonlanmasına izin vermez.

Örneğin beyinde herhangi bir sinir dokusu hasarı ve kaybı oluşmuş ise nörogelişim gecikmelerinin sonlanması mümkün değildir.Vücutta dolaşan ve periferik sinir sistemi dediğimiz sinir yollarında oluşan kayıplarda, gelişimin tamamlanması ya da gecikmelerin sonlanması mümkün değildir.

Sinir sistemi üzerinde oluşan problemler sadece bir gelişim gecikmesi olarak vurgulanamaz.

Çünkü sinir sistemi dokularında ki kayıplar, gelişim sürecinde kendine özgü yeni bir cevaplama/reaksiyon gösterme tarzı oluşturur. Böyle bir durumda gelişimin gecikmesi değildir sorun.

Sorun artık sinir sisteminin kompansasyon cevaplarıdır.

Nörogelişimsel problemlerde çocuğun hareketlerinin/cevaplarının ne kadar geciktiği ile değil çocuğun cevaplarının “nasıl” olduğu ile ilgilenilir daha çok.

Çünkü nörogelişimi aksatan durum bu “nasıl” sorusunda ki cevabın kompansasyon yüzdesi ile ilgilidir.

Nörogelişimsel problemlede kompansasyon ne kadar yüksekse, çocuğun yetişkinliğe geçiş süresinde ki gelişimsel deformasyon risk faktörleri o kadar yüksektir.

Basit bir gelişim gecikmesi, değişken ve geçici faktörlere bağlı olarak oluşur. Çocuğun cevaplarında kompanse bir mekanizma yoktur.”Nasıl” sorusunun cevabı sorun teşkil etmez. Çocuğa destek verilse de verilmese de gecikme bir süre sonra ortadan kalkar.Destek verilmesi çocuk ve ailenin psikolojik dengesi açısından önemlidir.

Fakat bu bir nörogelişimsel problem değildir.

Nörogelişimsel problemler rehabilitasyon sürecine dahil olmak zorundadır.Ve burada ölçü herkes tarafından bilinen “normal gelişim” diye tabir edilen basamak sırası değildir.

Nörogelişimsel problem her çocuğa özgü bir nörobiyolojik yapıda ortaya çıkar. Bu yapının analiz ve sentezi ile gelişim ölçüsü çocuğa göre belirlenir.Ortak bir sınıflamaya tabi tutulamaz.

Nörogelişimsel problemin boyutu rehabilitasyon sürecinde ki hedefleri doğrudan ekiler.

Rehabilitasyon sürecinin doğru yapılanması ve ilerletilmesi ise hedeflerin pozitif yönde genişlemesini ve nörogelişimde oluşabilecek risk faktörlerinin en aza indirgenmesini sağlar.

                                                                                                                                                                     İlkay Çolapkulu