Teknolojik ekipmanlar özel gereksinim dünyasının vazgeçilmez bir unsurudur. Bu durumu kesinlikle sakıncalı bulmuyorum bilakis destekliyorum ve bu ekipmanların daha fazla gelişmesi ve yaygınlaşması gerektiğini savunuyorum.

Özel gereksinimlilik olgusu destek parametrelerinin yoğunlaştığı bir yaşam tasarımıdır. Bu destek parametrelerinin başında da teknoloji kullanımı gelir.

Bu yazı içeriğinde sizlere teknoloji kullanımının sakıncalı değil yararlı olabileceğinden söz edeceğim.

Fakat yarar ve zarar çizgisinde önemli bir ayırt edici ölçüyü altını çizerek vurgulamak istiyorum.

Genelde en sık ulaşılan teknoloji aparatı telefonlar ve tabletler. Çok daha fazlası var aslında hayatı kolaylaştıran fakat ülkemizde henüz yeni yeni farkındalık geliştirilen bir konu.Bu konu ile de ilgili ciddi bir mühendislik ve üretim çalışması askıda bu hayali gerçekleştirecek girişimcileri bekliyor.

Yeniden önemli ayırt edici ölçü olan nasıl kullanılacağı konusuna geri dönelim ve en büyük zarar veren kullanım şeklini ilk sıraya alalım çünkü önce yanlış işleri elemek rehabilitasyon sürecinde ki en önemli stratejidir.

“Ekran Kaydırmak”.

Çocukların çok sıklıkla yaptığı ekran kaydırma gelişime en çok zarar veren işlerin başında geliyor.

Kendi kendilerine oyalanabilme becerisi gibi görünen, sakinlik belirtisi gibi görünen, parmağını kullanabiliyor gibi görünen ve yeri geldiğinde sizleri mutlu eden bu kendi kendine işi aslında çocukların gelişiminde kayıplara yol açıyor.

Neden ?

Ekran kaydırma işleminin anlamı sık değiştirmedir. Yani göz önünde olan ve kulakta duyulan uyaranları hızlı bir şekilde değiştirmek. Ekranı sık değiştirmek zihni oyalamaktır. Ekrandan yansıyanları öğrenmek için yeterli zamana sahip olmayan zihin sadece hipnoz olur. Gittikçe yorgunlaşır. 

Öğrenme gerçekleşebilmesi için bir konu başlığına ilgi ve dikkat gösterebilmelidir çocuk. Bu ilgi ve dikkat konu başlığına ait detayları gözlemleme şansı sunar. Detaylara olan konsantrasyon ve anlamlandırma ilişkisi bağlantı kurabilme yolunu açar.

Burası çok ama çok önemli !!! “Bağlantı Kurabilme”. Gelişimi ateşleyen kavram. YEni çağın yeni bilim teorisi. “Bağlantılılık”.

Ekran kaydırma sırasında ise hiç bir şey hiç bir şey ile bağlantı kurma fırsatı bulamıyor. Düşünme ve yorumlama becerisi gelişemiyor.

Ekran kaydırma eylemi gün içinde arttıkça fokuslanma becerileri düşüyor. Sıkılganlık artıyor. Yavaş ve detaycı olana karşı tolerasyon çöküyor.

Beynin tek isteği hızlıca ses ve renk değişimi ile hipnotize olmak. Çünkü bu kolay olan ve herkes kolay olanı seçer. Gelişim ise zorlanmak ile ilgilidir, kolaycılıkla ilgili değil.

Ekran kaydırma ile gün geçiren çocukların terapide ki performansı düşer. Bedenine ve terapistinin iş birliğine dikkat veremez olur. Beyin için tek motivasyon kaynağı ekran kaydırma olur. Tıpkı her gün her öğün pasta yemek gibi. Sizce ne kadar sağlıklı olunabilir bu durumda ?

Zihin bağlantılılıktan gittikçe uzaklaşır. Hareketler arası bağlantı, okuma yazma için  harfler arası bağlantı, rakamlar arasında ki bağlantı, renkler arasında ki bağlantı, çevresel organizasyon gibi her şeyin birbirine bağlantı kurması ile gelişen beyin bu bağlantı kurma becerisinden yoksunlaştıkça beceriksizleşmeye başlar. 

Öğrenme ve gelişme ciddi bir şekilde negatif etkilenir ve gelişim geriler.

Ekran kullanımı da bir zanaattir ve doğru ekran kullanımı gelişimi pozitif seyre doğru çeker. Doğru ekran kullanımı ile ilgili başka bir yazıda buluşmak üzere.

Bu yazının sonunda ise çocuğunuzun ekran kaydırmasına sınır getirin. Ekranda bir seçim yapmasını sağlayın ve yaptığı seçim ile vakit geçirmesini, detayları öğrenmesini sağlayın ve o konu hakkında bir fikir geliştirmesini destekleyin.

İLKAY ÇOLAPKULU